(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

ఉద్యోగపర్వ - అధ్యాయ 176

॥ శ్రీః ॥
5.176. అధ్యాయః 176
Mahabharata - Udyoga Parva - Chapter Topics
అంబాంప్రతి తాపసేషు చింతయత్సు హోత్రవాహనాంనోఽంబామాతామహస్య తత్రాగమనం ॥ 1 ॥
తేనాంబాయాః పరశురామంప్రతి శరణాగతిచోదనా ॥ 2 ॥
తత్ర యదృచ్ఛాసమాగతే అకృతవ్రణనాంని మహర్షౌ అంబయా స్వవృత్తంతనివేదనం ॥ 3 ॥
Mahabharata - Udyoga Parva - Chapter Text

భీష్మ ఉవాచ। 5-176-0x(3886)(37879)
తతస్తే తాపసాః సర్వే కార్యవంతోఽభవంస్తదా।
తాం కన్యాం చింతయంతస్తే కింకార్యమితి ధర్మిణః ॥ 5-176-1(37880)
కేచిదాహుః పితుర్వేశ్మ నీయతామితి తాపసాః ।
కేచిదస్యదుమాలంభే మతిం చక్రుర్హి తాపసాః ॥ 5-176-2(37881)
కేచిత్సాల్వపతిం గత్వా నియోజ్యమితి మేనిరే।
నేతి కేచిద్వ్యవస్యంతి ప్రత్యాఖ్యాతా హి తేన సా ॥ 5-176-3(37882)
ఏవం గతే తు కిం శక్యం భద్రే కర్తుం మనీషిభిః ।
పునరూచుశ్చ తాం సర్వే తాపసాః సంశితవ్రతాః ॥ 5-176-4(37883)
అలం ప్రవ్రజితేనేహ భద్రే శ్రృణు హితం వచః।
ఇతో గచ్ఛస్వ భద్రం తే పితురేవ నివేశనం ॥ 5-176-5(37884)
ప్రతిపస్త్యతి రాజా స పితా తే యదనంతరం ।
తత్ర వత్స్యసి కల్యాణి సుఖం సర్వగుణాన్వితా ॥ 5-176-6(37885)
న చ తేఽన్యా గతిర్న్యాయ్యా భవేద్భద్రే యథా పితా ।
పతిర్వాపి గతిర్నార్యాః పితా వా వరవర్ణిని ।
గతిః పతిః సమస్థాయా విషమే చ పితా గతిః ॥ 5-176-7(37886)
ప్రవ్రజ్యా హి సుదుఃఖేయం సుకుమార్యా విశేషతః ।
రాజపుత్ర్యాః ప్రకృత్యా చక కుమార్యాస్తవ భామిని ॥ 5-176-8(37887)
భద్రే దోషా హి విద్యంతే బహవో వరవర్ణిని ।
ఆశ్రమే వై వసంత్యాస్తే న భవేయుః పితుర్గృహే ॥ 5-176-9(37888)
తతస్త్వన్యేఽబ్రువన్వాక్యం తాపసాస్తాం తపస్వినీం ॥ 5-176-10(37889)
త్వామిహైకాకినీం దృష్ట్వా నిర్జనే గహనే వనే।
ప్రార్థయిష్యంతిరాజానస్తస్మాన్మైవం మనః కృథాః ॥ 5-176-11(37890)
అంబోవాచ। 5-176-12x(3887)
న శక్యం కాశినగరం పునర్గంతుం పితుర్గృహాన్।
అవజ్ఞాతా భవిష్యామి బాంధవానాం న సంశయః ॥ 5-176-12(37891)
ఉషితాస్మి తథా బాల్యే పితుర్వేశ్మని తాపసాః ।
నాహం గమిష్యే భద్రం వస్తత్ర యత్ర పితా మమ।
తపస్తప్తుమభీప్సామి తాపసైః పరిరక్షితా ॥ 5-176-13(37892)
యథా పరేఽపి మే లోకే న స్యాదేవం మహాత్యయః ।
దౌర్భాగ్యం తాపసశ్రేష్ఠాస్తస్మాత్తప్స్యాంయహం తపః ॥ 5-176-14(37893)
భీష్మ ఉవాచ। 5-176-15x(3888)
ఇత్యేవం తేషు విప్రేషు చింతయన్సు యథాతథం।
రాజర్షిస్తద్వనం ప్రాప్తస్తపస్వీ హోత్రవాహనః ।
`తాం తథా భావినీం దృష్ట్వా శ్రుత్వా చోద్విగ్రమానసః' 5-176-15(37894)
తతస్తే తాపసాః సర్వే పూజయంతి స్మ తం నృపం ।
పూజాభిః స్వాగతాద్యాభిరాసనేనోదకేన చ ॥ 5-176-16(37895)
తస్యోపవిష్టస్య సతో విశ్రాంతస్యోపశ్రృణ్వతః।
పునరేవ కథాం చక్రుః కన్యాం ప్రతి వనౌకసః ॥ 5-176-17(37896)
అంబాయాస్తాం కథాం శ్రుత్వా కాశిరాజ్ఞశ్చ భారత।
రాజర్షిః స మహాతేజా బభూవోద్విగ్రమానసః ॥ 5-176-18(37897)
తాం తథావాదినీం శ్రుత్వా దృష్ట్వా చ స మహాతపాః ।
రాజర్షిః కృపయావిష్టో మహాత్మా హోత్రవాహనః ॥ 5-176-19(37898)
స వేపమాన ఉత్థాయ మాతుస్తస్యాః పితా తదా।
తాం కన్యామంకమారోప్య పర్యశ్వాసయత ప్రభో ॥ 5-176-20(37899)
స తామపృచ్ఛత్కార్త్స్న్యేన వ్యసనోత్పత్తిమాదితః ।
సా చ తస్మై యథావృత్తం విస్తరేణ న్యవేదయత్ ॥ 5-176-21(37900)
తతః స రాజర్షిరభూద్దుఃఖశోకసమన్వితః।
కార్యం చ ప్రతిపేదే తన్మనసాం సుమహాతపాః ॥ 5-176-22(37901)
అబ్రవీద్వేపమానశ్చ కన్యామార్తాం సుదుఃఖితః ।
మా గాః పితుర్గృహం భద్రే మాతుస్తే జనకో హ్యహం ॥ 5-176-23(37902)
దుఃఖం ఛింద్యామహం తే వై మయి వర్తస్వ పుత్రికే।
పర్యాప్తం తే మనో వత్సే యదేవం పరిశుష్యసి ॥ 5-176-24(37903)
గచ్ఛ మద్వచనాద్రామం జామదగ్న్యం తపస్వినం ।
రామస్తే సుమహద్దుఃఖం శోకం చైవాపనేష్యతి ॥ 5-176-25(37904)
హనిష్యతి రణే భీష్మం న కరిష్యతి చేద్వచః ।
తం గచ్ఛ భార్గవశ్రేష్ఠం కాలాగ్నిసమతేజసం ॥ 5-176-26(37905)
ప్రతిష్ఠాపయితా స త్వాం సమే పథి మహాతపాః ।
తతస్తు సుస్వరం బాష్పసుత్సృజంతీ పునః పునః ॥ 5-176-27(37906)
అబ్రవీత్పితరం మాతుః మా తదా హోత్రవాహనం ।
అభివాదయిత్వా శిరసా గమిష్యే తవ శాసనాత్ ॥ 5-176-28(37907)
అపి నామాద్య పశ్యేయమార్యం తం లోకవిశ్రుతం ।
కథం చ తీవ్రం దుఃకం మే నాశకయిష్యతి భార్గవః।
ఏతదిచ్ఛాంయహం జ్ఞాతుం యథా యాస్యమి తత్ర వైః ॥ 5-176-29(37908)
హోత్రవాహన ఉవాచ। 5-176-30x(3889)
రామం ద్రక్ష్యసి భద్రే త్వం జామదగ్న్యం మహావనే।
ఉగ్రే తపసి వర్తంతం సత్యసంధం మహాబలం ॥ 5-176-30(37909)
మహేంద్రం వై గిరిశ్రేష్ఠం రామో నిత్యముపాస్తి హ।
ఋషయో వేదవిద్వాంసో గంధర్వాప్సరసస్తథా ॥ 5-176-31(37910)
తత్ర గచ్ఛస్వ భద్రం తే బ్రూయాశ్చైనం వచో మమ।
అభివాద్య చ తం మూంర్ధ్నా తపోవృద్ధం దృఢవ్రతం ॥ 5-176-32(37911)
బ్రూయాశ్చైనం పునర్భద్రే యత్తే కార్యం మనీషితం ।
మయి సంకీర్తితే రామః సర్వం తత్తే కరిష్యతి ॥ 5-176-33(37912)
మమ రామః సఖా వత్సే ప్రీతియుక్తః సుహృచ్చ మే।
జమదగ్నిసుతో వీరః సర్వశస్త్రభృతాం వరః ॥ 5-176-34(37913)
ఏవం బ్రువతి కన్యాం తు పార్థివే హోత్రవాహనే ।
అకృతవ్రణః ప్రాదురాసీద్రామస్యానుచరః ప్రియః ॥ 5-176-35(37914)
తతస్తే మనుయః సర్వే సముత్తస్థుః మహస్రశః ।
స చ రాజా వయోవృద్ధః సృఞ్యయో హోత్రవాహనః ॥ 5-176-36(37915)
తతో దృష్ట్వా కృతాతిథ్యమన్యోన్యం తే వనౌకసః ।
సహితా భరతశ్రేష్ఠ నిషేదుః పరివార్య తం ॥ 5-176-37(37916)
తతస్తే కథయామాసుః కథాస్తాస్తా మనోరమాః ।
ధన్యా దివ్యాశ్చ రాజేంద్ర ప్రీతిహర్షముదా యుతాః ॥ 5-176-38(37917)
తతః కథాంతే రాజర్షిర్మహాత్మా హోత్రవాహనః ।
రామం శ్రేష్ఠం మహర్షీణామపృచ్ఛదకృతవ్రణం ॥ 5-176-39(37918)
క్వ సంప్రతి మహాబాహో జామదగ్న్యః ప్రతాపవాన్ ।
అకృతవ్రణ శక్యో వై ద్రుష్టుం వేదవిదాం వర ॥ 5-176-40(37919)
అకృతవ్రణ ఉవాచ। 5-176-41x(3890)
భవంతమేవ సతతం రామః కీర్తయతి ప్రభో।
సృంజయో మే ప్రియసఖో రాజర్షిరితి పార్థివ ॥ 5-176-41(37920)
ఇహ రామః ప్రభాతే శ్వో భవితేతి మతిర్మమ।
ద్రష్టస్యేనమిహాయాంతం తవ దర్శనకాంక్షయా॥ 5-176-42(37921)
ఇయం చ కన్యా రాజర్షే కిమర్థం వనమాగతా।
కస్య చేయం తవ చ కా భవతీచ్ఛామి వేదితుం ॥ 5-176-43(37922)
హోత్రవాహన ఉవాచ। 5-176-44x(3891)
దౌహిత్రీయం మమ విభో కాశిరాజసుతా ప్రియా।
జ్యేష్ఠా స్వయంవరే తస్థౌ భగినీభ్యాం సహానధ ॥ 5-176-44(37923)
ఇయమంబేతి విఖ్యాతా జ్యేష్ఠా కాశిపతేః సుతా।
అంబికాంబాలికే కన్యే కనీయస్యౌ తపోధన ॥ 5-176-45(37924)
సమేతం పార్థివం క్షత్రం కాశిపుర్యాం తతోఽభవత్।
కన్యానిమిత్తం విప్రర్షే తత్రాసీదుత్సవో మహాన్ ॥ 5-176-46(37925)
తతా కిల మహావీర్యో భీష్మః శాంతనవో నృపాన్ ।
అధిక్షిప్య మహాతేజాస్తిస్త్రః కన్యా జహార తాః ॥ 5-176-47(37926)
నిర్జిత్య పృథివీపాలానథ భీష్మో జగాహ్వయం ।
ఆజగామ విశుద్ధాత్మా కన్యాభిః సహ భారతః ॥ 5-176-48(37927)
సత్యవత్యై నివేద్యాథ వివాహం సమనంతరం ।
భ్రాతుర్విచిత్రవీర్యస్య సమాజ్ఞాపయత ప్రభుః ॥ 5-176-49(37928)
తం తు వైవాహికం దృష్ట్వా కన్యేయం సముపార్జితం ।
అబ్రవీత్తత్ర గాంగేయం మంత్రిమధ్యే ద్విజర్షభ ॥ 5-176-50(37929)
మయా సాల్వపతిర్వీరో మనసాఽభివృతః పతిః ।
న మమార్హసి ధర్మజ్ఞ దాతుం భ్రాత్రేఽన్యమానసాం ॥ 5-176-51(37930)
తచ్ఛ్రుత్వా వచనం భీష్మః సంమంత్ర్య సహ మంత్రిభిః ।
నిశ్చిత్య విససర్జేమాం సత్యవత్యా మతే స్థితః ॥ 5-176-52(37931)
అనుజ్ఞాతా తు భీష్మేణ సాల్వం సౌభపతిం తతః।
కన్యేయం ముదితా తత్ర కాలే వాచనమబ్రవీత్ ॥ 5-176-53(37932)
విసర్జితాస్మి భీష్మేణ ధర్మం మాం ప్రతిపాదయ।
మనసాభివృత్తః పూర్వం మయా త్వం పార్థివర్షమ ॥ 5-176-54(37933)
ప్రత్యాచఖ్యౌ చ సాల్వోఽస్యాశ్చారిత్రస్యాభిశంకితః ।
సేయం తపోవనం ప్రాప్తా తాపస్యేఽభిరతా భృశం ॥ 5-176-55(37934)
మయా చ ప్రత్యభిజ్ఞాతా వంశస్య పరికీర్తనాత్।
అస్య దుఃఖస్య చోత్పత్తిం భీష్మమేవేహ మన్యతే । 5-176-56(37935)
అంబోవాచ। 5-176-57x(3892)
భగవన్నేవమేవేహ యథాహ పృథివీపతిః।
శరీరకర్తా మాతుర్మే సృంజయో హోత్రవాహనః ॥ 5-176-57(37936)
న హ్యుత్సహే స్వనగరం ప్రతియాతుం తపోధన ।
అపమానభయాచ్చైవ వ్రీడయా చ మహామునే ॥ 5-176-58(37937)
యత్తు మాం భగవాన్రామో వక్ష్యతి ద్విజసత్తమ ।
తన్మే కార్యతమం కార్యమితి మే భగవన్మతిః ॥ ॥ 5-176-59(37938)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ఉద్యోగపర్వణి అంబోపాఖ్యానపర్వణి షట్సప్తత్యధికశతతమోఽధ్యాయః ॥

Mahabharata - Udyoga Parva - Chapter Footnotes
5-176-14 మహాత్యయః సుఖనాశః। మమ ఉద్ధవ ఉత్సవ ఇతి కోశః ॥
5-176-56 ఉత్పత్తిం కారణం ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.