(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

ఉద్యోగపర్వ - అధ్యాయ 144

॥ శ్రీః ॥
5.144. అధ్యాయః 144
Mahabharata - Udyoga Parva - Chapter Topics
విదురేణ కుంతీసమీపే యుద్ధే బహువీరవినాశానుచింతనేన శోచనం ॥ 1 ॥
కర్ణపరాక్రమభీతయా కుంత్యా పాండవాన్ప్రతి తన్మనఃప్రసాదనేచ్ఛయా గంగాతీరే కర్ణసమీపగమనం ॥ 2 ॥
Mahabharata - Udyoga Parva - Chapter Text

వైశంపాయన ఉవాచ। 5-144-0x(3809)(36738)
అసిద్ధానునయే కృష్ణే కురుభ్యః పాండవాన్గతే।
అభిగంయ పృథాం క్షత్తా శనైః శోచన్నివాబ్రవీత్ ॥ 5-144-1(36739)
జానాసి మే జీవపుత్రీ భావం నిత్యమవిగ్రహే ।
క్రోశతో నచ గృహ్ణీతే వచనం మే సుయోధనః ॥ 5-144-2(36740)
ఉపపన్నో హ్యసౌ రాజా చేదిపాంచాలకేకయైః ।
భీమార్జునాభ్యాం కృష్ణేన యుయుధానయమైరపి ॥ 5-144-3(36741)
ఉపప్లావ్యే నివిష్టోఽపి ధర్మమేవ యుధిష్ఠిరః।
కాంక్షతే జ్ఞాతిసౌహార్దాద్బలవాందుర్బలో యథా॥ 5-144-4(36742)
రాజా తు ధృతరాష్ట్రోఽయం వయోవృద్ధో న శాంయతి।
మత్తః పుత్రమదేనైవ విధర్మే పథి వర్తతే ॥ 5-144-5(36743)
జయద్రథస్య కర్ణస్య తథా దుఃశాసనస్య చ।
సౌబలస్య చ దుర్బుద్ధ్యా మిథో భేదః ప్రపత్స్యతే । 5-144-6(36744)
అధర్మేమ హి ధర్మిష్ఠం హ్రియతే రాజ్యమీదృశం।
యేషాం తేషామయం ధర్మః సానుబంధో భవిష్యతి ॥ 5-144-7(36745)
క్రియమాణే బలాద్ధర్మే కురుభిః కో న సంజ్వరేత్।
అసాంనా కేశవే యాతే సముద్యోక్ష్యంతి పాండవాః ॥ 5-144-8(36746)
తతః కురూణామనయో భవితా వీరనాశనః।
చింతయన్న లభే నిద్రామహఃసు చ నిశాసు చ॥ 5-144-9(36747)
శ్రుత్వా తు కుంతీ తద్వాక్యమర్థకామేన భాషితం।
సా నిఃశ్వసంతీ దుఃఖార్తా మనసా విమమర్శ హ ॥ 5-144-10(36748)
ధిగస్త్వర్థం యత్కృతేయం సుమహాంజ్ఞాతిసంక్షయః।
వర్త్స్యతే సుహృదాం చైవ యుద్ధేఽస్మిన్వై పరాభవః ॥ 5-144-11(36749)
పాండవాశ్చేదిపంచాలా యాదవాశ్చ సమాగతాః।
భారతైః సహ యోత్స్యంతి కిం ను దుఃఖమతఃపరం॥ 5-144-12(36750)
పశ్యే దోషం ధ్రువం యుద్ధే తథాఽయుద్ధే పరాభవం ।
అధనస్య మృతం శ్రేయో న హి జ్ఞాతిక్షయో జయః।
ఇతి మే చింతయంత్యా వై హృది దుఃఖం ప్రవర్తతే ॥ 5-144-13(36751)
పితామహః శాంతనవ ఆచార్యశ్చ యుధాం పతిః।
కర్ణశ్చ ధార్తరాష్ట్రార్థం వర్ధయంతి భయం మమ ॥ 5-144-14(36752)
నాచార్యః కామవాఞ్శిష్యైద్రౌణోయుద్ధ్యేత జాతుచిత్।
పాండవేషు కథం హార్దం కుర్యాన్న చ పితామహః । 5-144-15(36753)
అయం త్వేకో వృథాదృష్టిర్ధార్తరాష్ట్రస్య దుర్మతేః।
మోహానువర్తీ సతతం పాపో ద్వేష్టి చ పాండవాన్ ॥ 5-144-16(36754)
మహత్యనర్థే నిర్బంధీ బలవాంశ్చ విశేషతః।
కర్ణః సదా పాండవానాం తన్మే దహతి సంప్రతి ॥ 5-144-17(36755)
ఆశంసే త్వద్య కర్ణస్య మనోఽహం పాండవాన్ప్రతి ।
గ్రసాదయితుమాసాద్య దర్శయంతీ యథాతథం ॥ 5-144-18(36756)
తోషితో భగవాన్యత్ర దుర్వాసా మే వరం దదౌ ।
ఆహ్వానం మంత్రసంయుక్తం వసంత్యాః పితృవేశ్మని ॥ 5-144-19(36757)
సాహమంతఃపురే రాజ్ఞః కుంతిభోజపురస్కృతా ।
చింతయంతీ బహువిధం హృదయేన విదూయతా ॥ 5-144-20(36758)
బలాబలం చ మంత్రాణాం బ్రాహ్మణస్య చ వాగ్బలం ।
స్త్రీభావాద్బాలభావాచ్చ చింతయంతీ పునః పునః ॥ 5-144-21(36759)
ధాత్ర్యా విస్రబ్ధయా గుప్తా సఖీజనవృతా తదా।
దోషం పరిహరంతీ చ పితుశ్చారిత్ర్యరక్షిణీ ॥ 5-144-22(36760)
కథం ను సుకృతం మే స్యాన్నాపరాధవతీ కథం।
భవేయమితి సంచింత్య బ్రాహ్మణం తం నమస్య చ ॥ 5-144-23(36761)
కౌతూహలాత్తు తం లబ్ధా బాలిశ్యాదాచరం తదా।
కన్యా సతీ దేవమర్కమాసాదయమహం తతః ॥ 5-144-24(36762)
యోఽసౌ కానీనగర్భో మే పుత్రవత్పరిరక్షితః ।
కస్మాన్న కుర్యాద్వచనం పథ్యం భ్రాతృహితం తథా ॥ 5-144-25(36763)
ఇతి కుంతీ వినిశ్చిత్య కార్యనిశ్చయముత్తమం ।
కార్యార్థమభినిశ్చిత్య యయౌ భాగీరథీం ప్రతి॥ 5-144-26(36764)
ఆత్మజస్య తతస్తస్య ఘృణినః సత్యసంగినః ।
గంగాతీరే పృథాపశ్యంజపస్థానమనుత్తమం ॥ 5-144-27(36765)
ప్రాఙ్ముఖస్యోర్ధ్వబాహోః సా పర్యతిష్ఠత పృష్ఠతః।
జప్యావసానం కార్యార్థం ప్రతీక్షంతీ తపస్వినీ ॥ 5-144-28(36766)
అతిష్ఠత్సూర్యతాపార్తా కర్ణస్యోత్తరవాససి।
కౌరవ్యపత్నీ వార్ష్ణేయీ మద్మమాలేవ శుష్యతీ ॥ 5-144-29(36767)
ఆపృష్ఠతాపాంజప్త్వా స పరివృత్త్య యతవ్రతః ।
దృష్ట్వా కుంతీముపాతిష్ఠదభివాద్య కృతాంజలిః ॥ 5-144-30(36768)
యథాన్యాయం మహాతేజా మానీ ధర్మభృతాం వరః ।
ఉత్స్మయన్ప్రణతః ప్రాహ కుంతీం వైకర్తనో వృషః ॥ ॥ 5-144-31(36769)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ఉద్యోగపర్వణి భగవద్యానపర్వణి చతుశ్చత్వారింశదధికశతతమోఽధ్యాయః ॥

Mahabharata - Udyoga Parva - Chapter Footnotes
5-144-8 బలాద్ధర్మే పాస్వండినాం పారదార్యం ఉభయసంతోషకరమితి ద్వయోరపి ధర్మహేతురితి బలాత్కల్పనా శాస్త్రబహిర్భూతా తద్వదయమపీత్యర్థః ॥
5-144-10 అర్థకామేన హితకామేన ॥
5-144-13 పశ్యే పశ్యామి। ఆర్షమాత్మనేపదం ॥
5-144-24 ఆచరం తేన మంత్రేణ దేవతావాహనాఖ్యం కార్యం కృతవతీ ॥
5-144-29 ఉత్తరవాససి ఉత్తరీయవస్త్రచ్ఛాయాయాం ॥
5-144-30 ఆపృష్ఠతాపాదపరాహ్ణపర్యంతమిత్యర్థః ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.