(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

ద్రోణపర్వ - అధ్యాయ 124

॥ శ్రీః ॥
7.124. అధ్యాయః 124
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Topics
సంకులయుద్ధవర్ణనం॥ 1 ॥
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Text

ధృతరాష్ట్ర ఉవాచ। 7-124-0x(4574)(50011)
కిం తస్యాం మమ సేనాయాం నాసన్కేచిన్మహారథాః।
యే తథా సాత్యకిం యాంతం నైవాఘ్నన్నాప్యవారయన్॥ 7-124-1(50012)
ఏకో హి సమరే కర్మ కృతవాన్సత్యవిక్రమః।
శక్రతుల్యబలో యుద్ధే మహేంద్రో దానవేష్వివ॥ 7-124-2(50013)
అథవా శూన్యమాసీత్తద్యేన యాతః స సాత్యకిః।
హతభూయిష్ఠమథవా యేన యాతః స సాత్యకిః॥ 7-124-3(50014)
యత్కృతం వృష్ణివీరేణ కర్మ శంససి మే రణే।
నైతదుత్సహతే కర్తుం కర్మ శక్రోఽపి సంజయ॥ 7-124-4(50015)
అశ్రద్ధేయమచింత్యం చ కర్మ తస్య మహాత్మనః।
వృష్ణ్యంధకప్రవీరస్య శ్రుత్వా మే వ్యథితం మనః॥ 7-124-5(50016)
న సంతి తస్మాత్పుత్రా మే యథా సంజయ భాషసే।
ఏకో వై బహులాః సేనాః ప్రామృద్గాత్సత్యవిక్రమః॥ 7-124-6(50017)
కథం చ యుధ్యమానానామపక్రాంతీ మహాత్మనాం।
ఏకో బహూనాం శైనేయస్తన్మమాచక్ష్వ సంజయ॥ 7-124-7(50018)
సంజయ ఉవాచ। 7-124-8x(4575)
రాజన్సేనాసముద్యోగో రథనాగాశ్వపత్తిమాన్।
అతుల్యస్తవ సేనాయాం యుగాంతసదృశోఽభవత్॥ 7-124-8(50019)
ఆహూతేషు సమూహేషు తవ సైన్యస్య మానద।
నాస్తి లోకే సమః కశ్చిత్సమూహ ఇతి మే మతిః॥ 7-124-9(50020)
తత్రవ దేవాస్త్వభాషంత చారణాశ్చ సమాగతాః।
ఏతదంతాః సమూహా వై భవిష్యంతి మహీతలే॥ 7-124-10(50021)
న చ వై తాదృశో వ్యూహ ఆసీత్కశ్చిద్విశాంపతే।
యాదృగ్జయద్రథవధే ద్రోణేన విహితోఽభవత్॥ 7-124-11(50022)
`ఉద్ధృతా పృథివీ నూనం యుద్ధహేతోః సమాగతైః।
ఇతి తత్ర జనాశ్చాహుర్దృష్టా తాం జనసంసదం'॥ 7-124-12(50023)
చండవాతవిభిన్నానాం సముద్రాణామివ స్వనః।
రణేఽభవద్బలౌఘానామన్యోన్యమభిధావతాం॥ 7-124-13(50024)
పార్థివానాం సమేతానాం బహూన్యాసన్నరోత్తమ।
త్వద్బలే ప్రాండవానాం చ సహస్రాణి శతాని చ॥ 7-124-14(50025)
సంరబ్ధానాం ప్రవీరాణాం సమరే దృఢకర్మణాం।
తత్రాసీత్సుమహాశబ్దస్తుములో రోమహర్షణః॥ 7-124-15(50026)
`పాణ్·డవానాం కురూణాం చ గర్జతామితరేతరం।
క్ష్వేలాః కిలకిలాశబ్దాస్తత్రాసన్వై సహస్రశః॥ 7-124-16(50027)
భేరీశబ్దాశ్చ తుములా బాణశబ్దాశ్చ భారత।
అన్యోన్యం నిఘ్నతాం చైవ నరాణాం శుశ్రువే స్వనః'॥ 7-124-17(50028)
అథాక్రందన్భీసమేనో ధృష్టద్యుంనశ్చ మారిష।
నకులః సహదేవశ్చ ధర్మరాజశ్చ పాండవః॥ 7-124-18(50029)
ఆగచ్ఛత ప్రహరత ద్రుతం విపరిధావత।
ప్రవిష్టావరిసేనాం హి వీరౌ మాధవపాండవౌ॥ 7-124-19(50030)
యథా సుఖేన గచ్ఛేతాం జయద్రథవధం ప్రతి।
తథా ప్రకురుత క్షిప్రమితి సైన్యాన్యచోదయన్॥ 7-124-20(50031)
తయోరభావే కురవః కృతార్థాః స్యుర్వయం జితాః॥ 7-124-21(50032)
`యత్ర యాతౌ మహాత్మానౌ తూర్ణం పరపురంజయౌ'।
తే యూయం సహితా భూత్వా తూర్ణమేవ బలార్ణవం।
క్షోభయధ్వం మహావేగాః పవనః సాగరం యథా॥ 7-124-22(50033)
భీమసేనేన తే రాజన్పాంచాల్యేన చ నోదితాః।
ఆజఘ్నుః కౌరవాన్సంఖ్యే త్యక్త్వాఽసూనాత్మనః ప్రియాన్॥ 7-124-23(50034)
ఇచ్ఛంతో నిధనం యుద్ధే శస్త్రైరుత్తమతేజసః।
స్వర్గేప్సవో మిత్రకార్యే నాభ్యనందంత జీవితం॥ 7-124-24(50035)
తథైవ తావకా రాజన్ప్రార్థయంతో మహద్యశః।
ఆర్యాం యుద్ధే మతిం కృత్వా యుద్ధాయైవావతస్థిరే॥ 7-124-25(50036)
తస్మిన్సుతుములే యుద్ధే వర్తమానే భయావహే।
జిత్వా సర్వాణి సైన్యాని ప్రాయాత్సాత్యకిరర్జునం ॥ 7-124-26(50037)
కవచానాం ప్రభాస్తత్ర సూర్యరశ్మివిరాజితాః।
దృష్టీః సంఖ్యే సైనికానాం ప్రతిజఘ్నుః సమంతతః।
`ధ్వజశస్త్రప్రతిహతా లోకాన్సమవదీపయన్॥ 7-124-27(50038)
చండవాతోద్ధతాన్మేఘాన్వికిరన్రశ్మిమానివ।
తథా తవ మహత్సైన్యం తద్వ్యరోచత తాపయన్॥ 7-124-28(50039)
సంప్రహృష్టః స సహసా తవ సైన్యార్ణవం ప్రతి।
లోలయన్సర్వతో గత్వా సముద్రం మకరో యథా॥ 7-124-29(50040)
తత్ర రాజన్మహానాసీత్సంగ్రామో భీతివర్ధనః।
పాండవస్య మహాబాహో తావకానాం చ దారుణః॥ 7-124-30(50041)
రుద్రస్యాక్రీడసంకాశః సంహారః సర్వదేహినాం।
తతః శబ్దో మహానాసీత్ప్రాయాద్యత్ర ధనంచయః॥ 7-124-31(50042)
తత్ర స్మ కదనం ఘోరం వర్తతే పాండుపూర్వజ।
అర్జునస్య మహాబాహోస్తావకానాం చ ధన్వినాం॥ 7-124-32(50043)
మధ్యే భారతసైన్యస్య మాధవస్య మహారణే।
ద్రోణస్యాపి పరైః సార్ధం వ్యూహద్వారే సుదారుణం॥ 7-124-33(50044)
ఏవమేష క్షయో వృత్తః పృథివ్యాం పృథివీపతే।
క్రుద్ధేఽర్జునే తథా ద్రోణే సాత్వతే చ మహారథే'॥ 7-124-34(50045)
తథా ప్రయతమానానాం పాండవానాం మహాత్మనాం।
దుర్యోధనో మహారాజన్వ్యగాహత మహద్బలం॥ 7-124-35(50046)
స సన్నిపాతస్తుములస్తేషాం తస్య చ భారత।
అభవత్సర్వభూతానామభావకరణో మహాన్॥ 7-124-36(50047)
ధృతరాష్ట్ర ఉవాచ। 7-124-37x(4576)
తథా యాతేషు సైన్యేషు తథా కృచ్ఛ్రగతః స్వయం।
కచ్చిద్దుర్యోధనః సూత నాకార్షీత్పృష్ఠతో రణం॥ 7-124-37(50048)
ఏకస్య చ బహూనాం చ సన్నిపాతో మహాహవే।
విశేషతో నరపతేర్విషమః ప్రతిభాతి మే॥ 7-124-38(50049)
సోఽత్యంతసుఖసంవృద్ధో లక్ష్ంయా లోకస్య చేశ్వరః।
ఏకో బహూన్సమాసాద్య కచ్చిన్నాసీత్పరాఙ్ముఖః॥ 7-124-39(50050)
సంజయ ఉవాచ। 7-124-40x(4577)
రాజన్సంగ్రామమాశ్చర్యం తవ పుత్రస్య భారత।
ఏకస్య బహుభిః సార్ధం శృణుష్వ గదతో మమ॥ 7-124-40(50051)
దుర్యోధనేన సమరే పృతనా పాండవీ రణే।
నలినీ ద్వరిదేనేవ సమంతాత్ప్రతిలోడితా॥ 7-124-41(50052)
తతస్తాం ప్రహతాం సేనాం దృష్ట్వా పుత్రేణ తే నృప।
భీమసేనపురోగాస్తం పాంచాలాః సముపాద్రువన్॥ 7-124-42(50053)
స భీమసేనం దశభిః శరైర్వివ్యాధ పాండవం।
త్రిభిస్త్రిభిర్యమౌ వీరౌ ధర్మరాజం చ సప్తభిః॥ 7-124-43(50054)
విరాటద్రుపదౌ షద్భిః శతేన చ శిఖండినం।
ధృష్టద్యుంనం చ వింశత్యా ద్రౌపదేయాంస్త్రిభిస్త్రిభిః॥ 7-124-44(50055)
శతశశ్చాపరాన్యోధాన్సద్విపాంశ్చ రథాన్రణే।
శరైరవచకర్తోగ్రైః క్రుద్ధోఽంతక ఇవ ప్రజాః॥ 7-124-45(50056)
న సందధద్విముంచన్వా మండలీకృతకార్ముకః।
అదృశ్యత రిపూన్నిఘ్నంఛిక్షయాఽస్తబలేన చ॥ 7-124-46(50057)
తస్య తాన్నిఘ్నతః శత్రూన్హేమపృష్ఠం మహద్ధనుః।
అజస్రం మండలీభూతం దదృశుః సమరే జనాః॥ 7-124-47(50058)
తతో యుధిష్ఠిరో రాజా భల్లాభ్యామచ్ఛినద్ధనుః।
తవ పుత్రస్య కౌరవ్య యతమానస్య సంయుగే॥ 7-124-48(50059)
వివ్యాధ చైనం దశభిః సంయగస్తైః శరోత్తమైః।
వర్మ చాశు సమాసాద్య తే భిత్త్వా క్షితిమావిశన్॥ 7-124-49(50060)
తతః ప్రముదితాః పార్థాః పరివవ్రుర్యుధిష్ఠిరం।
యథా వృత్రవధే దేవాః పురా శక్రం మహర్షయః॥ 7-124-50(50061)
తతోఽన్యద్ధనురాదాయ తవ పుత్రః ప్రతాపవాన్।
తిష్ఠేతిష్ఠేతి రాజానం బ్రువన్పాండవమభ్యయాత్॥ 7-124-51(50062)
తమాయాంతమభిప్రేక్ష్య తవ పుత్రం మహామృధే।
ప్రత్యుద్యయుః సముదితాః పాంచాలా జయగృద్ధినః॥ 7-124-52(50063)
తాంద్రోణః ప్రతిజగ్రాహ పరీప్సన్యుధి పాండవం।
చండవాతోద్ధుతాన్మేఘాన్గిరిరంబుముచో యథా॥ 7-124-53(50064)
తత్ర రాజన్మహానాసీత్సంగ్రామో రోమహర్షణః।
పాండవానాం మహాబాహో తావకానాం చ సంయుగే॥ 7-124-54(50065)
రుద్రస్యాక్రీడసదృశః సంహారః సర్వదేహినాం॥ 7-124-55(50066)
తతః శబ్దో మహానాసీద్యాతో యేన ధనంజయః।
అతీవ సర్వశబ్దేభ్యో రోమహర్షకరః ప్రభో॥ 7-124-56(50067)
అర్జునస్య మహాబాహో తావకానాం చ ధన్వినాం।
మధ్యే భారతసైన్యస్య మాధవస్య మహారణే।
ద్రోణస్యాపి పరైః సార్ధం వ్యూహద్వారే మహారణే॥ 7-124-57(50068)
ఏవమేష క్షయో వృత్తః పృథివ్యాం పృథివీపతే।
క్రుద్ధేఽర్జునే తథా ద్రోణే సాత్వతే చ మహారథే॥ ॥ 7-124-58(50069)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ద్రోణపర్వణి జయద్రథవధపర్వణి చతుర్దశదివసయుద్ధే చతుర్వింశత్యధికశతతమోఽధ్యాయః॥ 124 ॥

Mahabharata - Drona Parva - Chapter Footnotes

5-124-9 అనీకేషు సమూహేషు ఇతి క.ఖ.పాఠః॥
5-124-39 లక్ష్ంయేతి విశేషణే తృతీయా॥
5-124-125 చతుర్వింశత్యధికశతతమోఽధ్యాయః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.